Páll Ísólfsson

Páll Ísólfsson stundaði tónlistarnám, einkum orgelleik, hjá Karl Straube í Leipzig á árunum 1913–1918. Hann var aðstoðarorganisti og staðgengill við Tómasarkirkjuna í Leipzig á árunum 1917–1919. Árið 1925 hélt hann áfram námi hjá Joseph Bonnet í París.

Fljótlega eftir heimkomuna til Íslands tók Páll að sér leiðandi hlutverk í hinu unga íslenska tónlistarlífi og helgaði því alla krafta sína. Hann var skólastjóri Tónlistarskólans í Reykjavík frá stofnun hans árið 1930 til 1957, yfirmaður tónlistardeildar Ríkisútvarpsins frá 1930 til 1959 og organisti við Dómkirkjuna í Reykjavík frá 1939 til 1968, auk fjölmargra annarra starfa.

Stundum gafst honum færi á að kynna list sína erlendis, bæði með tónleikaferðum og hljóðritunum. Ein slík upptaka varð til þess að hann var kallaður „einn af fimm bestu orgelleikurum þessarar aldar.“ Háskólinn í Oslo veitti honum heiðursdoktorsnafnbót árið 1945 og árið 1956 var hann kjörinn meðlimur í Konunglegu sænsku akademíunni.

Páll sagðist sjálfur ekki líta á sig sem tónskáld. „Ég samdi bara vegna þess að þess var þörf.“ Brýnasta þörfin var eðli málsins samkvæmt tónlist fyrir eigið hljóðfæri og samdi hann meðal annars nokkra forleiki og kóralforleiki, verkið Inngangur og passacaglia og Chaconne. Þessi tvö síðastnefndu verk eru einnig til í útgáfu fyrir stóra hljómsveit. Önnur hljómsveitarverk hans eru meðal annars Lýrísk svíta og tónlist við leikverk, til dæmis tónlistin við Gullna hliðið eftir Davíð Stefánsson.

Páll Ísólfsson samdi fjölmörg sönglög fyrir rödd og píanó, auk laga fyrir blandaða kóra og karlakóra. Þá samdi hann einnig Háskólakantötu og tvær verðlaunakantötur fyrir einsöngvara, kór og hljómsveit, annars vegar í tilefni 900 ára afmælis Skálholtsbiskupsdæmis árið 1956 og hins vegar vegna 1000 ára afmælis Alþingis árið 1930.

„Ég vildi bara semja einfalda tónlist sem allir gætu skilið,“ sagði Páll um þetta verk. Fyrsti flutningur þess fór fram á Þingvöllum undir stjórn tónskáldsins sjálfs.