Jóhannes úr Kötlum

Jóhannes úr Kötlum, fæddur Jóhannes Bjarni Jónasson (4. nóvember 1899 – 27. apríl 1972) var íslenskur rithöfundur/skáld og þingmaður. Hann er einn elskuðustu skálda Íslands – ekki síst fyrir ljóð sín fyrir börn og hvernig orð hans flæta svo fagurt á íslensku – sem gerir þau tilvalin fyrir lög. Reyndar hafa ljóð hans verið stöðug innblástur fyrir tónskálda, lagasmiði og tónlistarmenn á Íslandi. Meira en tvö hundruð lög og tónsmíðir hafa verið skrifuð út frá ljóðum/texta hans, sum þeirra jafnvel flutt af alþjóðlega þekktum listamönnum eins og Björk hér sem flytja lagið um Jólakötinn.

Sem ein af áberandi persónum nútíma íslenskrar ljóðlistar, tók Jóhannes bæði flóknar hefðbundnar myndir og nútímalegar myndir til meðferðar, en sem útsprekinn, hugsjónamaður og stundum beiskur gagnrýnandi stjórnmálasamtaka, varð hann umdeildur og dró oft reiði stjórnmálaandstæðinga á sig. Jóhannes hóf feril sinn sem neo-rómantískur skáld á 2. áratug 20. aldarinnar, en varð síðar leiðandi afl meðal róttækra skálda þunglyndistímans. Eftir seinni heimsstyrjöldina stofnaði hann uppreisn gegn hefðbundinni mynd og endurnýjaði ljóðlist sína með frumlegheit og listasemi. Hann var talsmaður friðar alla sína ævi og barðist harðlega gegn hernámi Íslands af erlendum hernum.