Hafliði Hallgrímsson

Einn af lykilmönnunum í því blómaskeiði sem nú einkennir nú íslenskt tónlistarlíf er Hafliði Hallgrímsson, fæddur árið 1941 á Akureyri. Hann hóf sellónám tíu ára gamall og stundaði nám í Reykjavík og við Accademia Santa Cecilia í Róm. Eftir heimkomuna frá Róm hélt hann áfram námi í London hjá Derek Simpson við Royal Academy of Music og hlaut þar hin virtu Madame Suggia-verðlaun árið 1966. Árið eftir hóf hann tónsmíðanám hjá Alan Bush og Peter Maxwell Davies. Að námi loknu settist hann að í Bretlandi og fluttist síðar til Skotlands þegar hann var ráðinn aðalsellóleikari Scottish Chamber Orchestra.

Þrátt fyrir velgengni sína sem flytjandi varð þörfin fyrir að semja sífellt sterkari og árið 1983 lét Hafliði af störfum hjá Scottish Chamber Orchestra til að helga sig alfarið tónsmíðum. Verkaskrá hans spannar einleiksverk, kammerverk og hljómsveitarverk, en hann hlaut alþjóðlega viðurkenningu fyrir hið afar vel heppnaða verk Poemi fyrir einleiksfiðlu og strengjasveit. Verkið hlaut Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs árið 1986 eftir að hafa unnið önnur verðlaun í Alþjóðlegu Wieniawski-keppninni árið 1985 og Menningarverðlaun Dagblaðsins Vísis.

Poemi er fyrsta verkið í röð tónverka fyrir einleikshljóðfæri og strengjasveit og í kjölfarið fylgdu Ríma (1993) fyrir sópran og strengjasveit, samið að beiðni Ólympíunefndarinnar fyrir setningu Vetrarólympíuleikanna 1994 og frumflutt af Norwegian Chamber Orchestra, og Herma (1994–1995), sellókonsert fyrir William Conway og Scottish Chamber Orchestra. Næsta verk í þessari röð, víólukonsertinn Ombra, var samið að beiðni Ríkisútvarpsins og frumfluttur í Skotlandi í október 1999 af Lars Anders Tomter og Scottish Chamber Orchestra undir stjórn Mikko Franck.

Þótt Hafliði viðurkenni áhrif frá ýmsum áttum er tónlistarstíll hans afar persónulegur og einkennist af næmni fyrir línu og lit, formi og áferð. Það kemur ekki á óvart hjá tónskáldi sem árið 1969 flutti eitt af fyrstu verkum sínum, Solitaire fyrir einleiksselló, umkringdur sýningu á eigin teikningum og málverkum. Tengsl hans við myndlist hafa áfram haft djúp áhrif á tónsmíðar hans og árið 1996 samdi hann verkið Still Life fyrir Scottish Chamber Orchestra í tengslum við sérpantað málverk eftir Craigie Aitchison. Verk Aitchisons höfðu einnig áhrif á stærsta verk Hafliða til þessa, hljómsveitarverkið Crucifixion (1997), sem Royal Philharmonic Orchestra pantaði sem hluta af Maxwell Davies Millennium Programme.

Á síðari árum hafa tvær pantanir frá Northlands Festival í Skotlandi sýnt vaxandi áhuga Hafliða á tónlistarleikhúsi. Mini-Stories (1997) fyrir sögumann og hljóðfærahóp byggir á þýddum textum eftir rússneska absúrdskáldið Daniil Kharms og hefur síðan verið flutt af Caput-hópnum og Hebrides Ensemble. Verkið hefur hlotið mikið lof gagnrýnenda og áheyrenda fyrir næma túlkun sína á heimi húmors, fáránleika og tregafulls blæs. Árið 1998 samdi hann Ears Stretch a Sensitive Sail, sem var frumflutt af Evelyn Glennie og Yggdrasil Quartet.